ben je bereid

Ben jij bereid? Lessen van Abraham op de berg Moria

Sommige momenten in het leven voelen als een steile bergpas. Je weet dat de weg zwaar wordt, maar je hebt geen idee wat je onderweg zult tegenkomen.

Tijdens een fietstocht door de Alpen bezocht ik een oude kapel in de Mauriennevallei. Reizigers en pelgrims staken daar vroeger een kaars aan voordat zij een zware bergpas overstaken. Het zette mij aan het denken. Hoe bereid zijn wij eigenlijk wanneer God ons vraagt een onbekende weg te gaan?

Die vraag staat centraal in Genesis 22, misschien wel één van de meest indrukwekkende en aangrijpende hoofdstukken uit de Bijbel.

Een onvoorstelbare opdracht

God vraagt Abraham iets wat voor ons bijna niet te bevatten is: zijn geliefde zoon Isaak offeren. Juist Isaak. De zoon van de belofte. De zoon op wie Abraham jarenlang had gewacht. Opvallend genoeg lezen we hier voor het eerst in de Bijbel over liefde: de liefde van een vader voor zijn zoon.

God benoemt Isaak met nadruk: Uw zoon, uw enige, die u liefhebt, Isaak."

Daarmee wordt direct duidelijk hoe zwaar deze opdracht is.

Wat misschien nog indrukwekkender is: Abraham krijgt ruim de tijd om na te denken. De reis naar Moria duurt dagen. Geen impulsieve beslissing. Geen emotionele uitbarsting. Elke stap brengt hem dichter bij een offer dat hij nauwelijks kan bevatten.

Het levensmotto van Abraham

Wanneer we terugkijken op Abrahams leven, zien we telkens dezelfde uitdaging. God zegt:

• Ga op weg.

• Vertrouw Mij.

• Ik zal je land geven.

• Ik zal je een zoon geven.

Steeds opnieuw moet Abraham leren vertrouwen zonder alle antwoorden te kennen. In Genesis 22 klinkt opnieuw zijn antwoord:

Hineni.

Dat Hebreeuwse woord betekent: "Hier ben ik."

Beschikbaar. Bereid. Gehoorzaam.

Eigenlijk vat dat ene woord zijn hele geloofsreis samen.

De klim naar de top

Samen lopen Abraham en Isaak de berg op.

Isaak draagt het hout. Abraham draagt het vuur en het mes.

Dan stelt Isaak de vraag die door het hele verhaal heen galmt:

"Waar is het lam voor het offer?"

Abraham antwoordt:

"God zal Zelf in een offer voorzien."

Dat zijn geen loze woorden. Abraham vertrouwt erop dat God een uitweg zal geven, zelfs als hij die nog niet ziet.

Op het beslissende moment klinkt Gods stem:

"Abraham, Abraham!"

En opnieuw antwoordt hij:

"Hier ben ik."

Het offer wordt gestopt. Een ram verschijnt in de struiken en neemt de plaats van Isaak in.

Wat wil God hiermee laten zien?

Deze geschiedenis roept ongemakkelijke vragen op. Waarom vraagt God zoiets? De Bijbel maakt direct duidelijk dat God Abraham niet verleidt tot kwaad, maar hem beproeft. Het doel is niet vernietiging, maar loutering. Beproevingen onthullen wat er werkelijk in ons hart leeft. Soms ontdekken we dat goede dingen ongemerkt de belangrijkste dingen zijn geworden. Voor Abraham dreigde Isaak zelfs belangrijker te worden dan God Zelf. De vraag is daarom niet alleen wat Abraham bereid was los te laten.

De vraag is ook: wat houden wij vast?

Onze eigen "plek"

Na deze gebeurtenis geeft Abraham de locatie een naam:

JHWH Jireh
"De Heer zal voorzien."

In het Hebreeuws krijgt die plek een diepe betekenis. Een gewone locatie wordt een plaats waar Gods aanwezigheid zichtbaar wordt. Iedereen heeft zulke plekken in zijn leven. Sommige plekken herinneren ons aan verlies, ziekte of verdriet. Andere aan bijzondere momenten waarop God dichtbij kwam. Vaak zouden we die omstandigheden nooit gekozen hebben. Toch ontdekken veel gelovigen juist daar dat God hen niet heeft verlaten. Misschien ken jij ook zo'n plek.

Een ziekenhuis.

Een graf.

Een periode van ziekte.

Een faillissement.

Een relatiebreuk.

Een moment waarop je niets meer had om op terug te vallen behalve God. Juist daar kan een moeilijke plaats veranderen in een heilige plaats.

De berg Moria wijst vooruit

Het verhaal van Abraham eindigt niet bij Abraham. De berg Moria wijst vooruit naar een groter verhaal. Net zoals Isaak het hout droeg, droeg Jezus het kruis. Net zoals Abraham bereid was zijn zoon af te staan, gaf God Zijn eigen Zoon.

Maar er is een belangrijk verschil. Voor Isaak kwam er een vervanger.

Voor Jezus niet.

God stopte Abraham. Maar God ging zelf verder.

Hij voorzag in het Lam.

Daarom is Genesis 22 uiteindelijk geen verhaal over wat Abraham offerde, maar over wat God gaf.

Durf jij alles op het altaar te leggen?

Iedere gelovige komt vroeg of laat voor deze vraag te staan:

Ben ik bereid om te zeggen: "Hier ben ik"?

Niet alleen wanneer alles goed gaat.

Maar ook wanneer ik verlies ervaar.

Wanneer ik Gods weg niet begrijp.

Wanneer ik moet loslaten wat mij dierbaar is.

Abraham leert ons dat echt vertrouwen niet betekent dat je alle antwoorden hebt. Echt vertrouwen betekent dat je God blijft vasthouden wanneer de antwoorden uitblijven.

Misschien is dat wel de belangrijkste les van Genesis 22:

Vergeet in het donker niet wat God je in het licht heeft geleerd.

Want op de plek van beproeving blijkt vaak opnieuw dezelfde waarheid:

God zal voorzien.